U selu Deč, tridesetak kilometara zapadno od Beograda, nalazi se crkva posvećena prazniku Hristovog Vaznesenja, jedan od značajnih sakralnih spomenika Opštine Pećinci iz prve polovine XIX veka. Podignuta je 1831. godine i predstavlja kulturno dobro od velikog značaja, svedočeći o snažnom duhovnom i umetničkom razvoju sremskih naselja u periodu između Prvog srpskog ustanka i Prvog svetskog rata.
Hram je sagrađen kao jednobrodna građevina sa zvonikom, skladnih proporcija i jasno uravnotežene arhitektonske kompozicije. Fasade su rešene u duhu klasicizma, sa naglašenim ritmom lezena koje se smenjuju sa stepenasto uvučenim zidnim poljima i prozorima segmentno završenih lukova. Profilisani venci i fronton nad centralnim delom zapadnog pročelja, u kome je smešten glavni ulaz u hram, dodatno ističu reprezentativnost ove sakralne građevine.
Posebnu vrednost crkve u Deču predstavlja njen bogato oblikovan unutrašnji prostor. Crkveni mobilijar izradili su 1834. godine poznati srpski drvorezbari Pavle Bošnjaković i Georgije Dević, čiji radovi predstavljaju vrhunac klasicističke drvorezbarske umetnosti u Sremu. Arhitektonska koncepcija ikonostasa u potpunosti je u saglasju sa stilskim tendencijama prve polovine XIX veka – višespratna konstrukcija bogato je ukrašena biljnim ornamentima i nosi više od trideset ikona svetitelja i praznika, carske dveri sa nadverjima, kao i centralno Raspeće sa medaljonima Bogorodice i svetog Jovana.
Slikarski program hrama realizovao je sredinom XIX veka Konstantin Pantelić, nedovoljno istražen, ali značajan majstor koji je od četvrte do osme decenije XIX veka aktivno stvarao u crkvama Banata i Srema. U Deču je izveo ikone za oltarsku pregradu, kao i slike za pevnice i ukupno dvadeset jednu celivajuću ikonu, čime je zaokružio jedan od svojih najobimnijih poznatih opusa.
Crkva Hristovog Vaznesenja u Deču predstavlja celovit i vredan primer sakralnog graditeljstva i umetničke produkcije prve polovine XIX veka u Sremu. Harmoničan spoj arhitekture, drvorezbarstva i slikarstva čini je značajnim svedočanstvom kulturnog, duhovnog i istorijskog identiteta ovog prostora.
Galerija
