U naselju Kupinovo, na području Opštine Pećinci, nalaze se ostaci crkve podignute 1814. godine, u periodu od Prvog srpskog ustanka do Prvog svetskog rata. Hram je upisan kao kulturno dobro od velikog značaja i predstavlja izuzetno vredno svedočanstvo istorijskog kontinuiteta, sakralne arhitekture i duhovnog života južnog Srema.
Crkva je teško stradala tokom Drugog svetskog rata, kada je paljena i razorena, te je do danas sačuvana kao ruševina bez zvonika i zapadnog dela naosa. Uprkos tome, njen značaj je višestruk, budući da se o Kupinovu i njegovoj crkvi sačuvao veliki broj istorijskih izvora koji omogućavaju pouzdanu rekonstrukciju prošlosti ovog prostora.
Kupinovo je smešteno na levoj obali reke Save, u blizini Obedske bare, jugozapadno od Beograda. U srednjem veku bilo je u posedu ugarskih kraljeva, koji su ga dodelili despotu Stefanu Lazareviću, a potom je prešlo u ruke despota Brankovića. Naselje su Turci osvojili i zapalili 1521. godine, nakon čega je obnovljeno i nastavilo svoj razvoj kroz naredne vekove.
Početkom XIX veka meštani Kupinova otpočinju pripreme za izgradnju novog hrama. Iako je prvi ugovor o izgradnji crkve sklopljen 1802. godine, on nije realizovan. Novi ugovor zaključen je 1810. godine sa zemunskim graditeljima Mihailom Sajdlerom i Andreasom Hintermajerom, kao i cimermajstorom Johanom Majerom, koji su 1814. godine završili izgradnju hrama posvećenog Svetom Duhu. Radovi na obnovi crkve izvođeni su 1835. godine, kada je angažovan novosadski cimermajstor Stefan Lang.
Arhitektonski, crkva je bila oblikovana kao jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istočnoj i zvonikom na zapadnoj strani. Fasade su bile ukrašene profilisanim kordonskim vencima i raščlanjene udvojenim pilastrima sa jednostavno profilisanim kapitelima, što je građevini davalo uravnotežen i dostojanstven izgled u duhu klasicizma. Polukalota oltarske apside bila je raščlanjena na sferne trouglove sa ojačavajućim lukovima, dok je brod crkve bio presveden svodom koji su nosili luci oslonjeni na skraćene udvojene pilastre, postavljene u višim zonama podužnih zidova naosa.
U hram se ulazilo sa tri strane – severne, južne i zapadne – što je ukazivalo na njegovu značajnu ulogu u životu zajednice i na funkcionalnu otvorenost sakralnog prostora. Rezbarsku dekoraciju ikonostasa završio je do 1844. godine poznati drvorezbar Georgije Dević, čime je unutrašnjost hrama dobila umetnički vredno i stilski zaokruženo rešenje.
Galerija
