Lokacija i istorijski kontekst
Lokalitet Beletinci nalazi se u potesu „Beletinci“ u blizini sela Obrež, na teritoriji opštine Pećinci u Sremu. Smešten je oko 4 km jugozapadno od sela, uz seoski put ka Vitojevcima i Grabovcima, između šume „Aluga“ i vodoplavnog terena bare „Kovačice“.
Praistorijsko naselje i arheološki nalazi
Istraživanja ovog lokaliteta ukazuju da se radi o praistorijskom naselju koje je pripadalo vinčansko-pločničkoj kulturnoj fazi, tj. kulturi koja je jedna od ključnih za neolitski razvoj na Balkanu oko 5400–4500 g. p.n.e.
Glavni pokazatelji života na ovoj lokaciji uključuju:
- ostatke naselja u kulturnom sloju debljine oko 1 m, što ukazuje na dugotrajno naseljavanje;
- fragmenti keramike i kućnog lepa (glina pomešana sa plevom, peskom i vodom), što su tipični materijali svakodnevice praistorijskih zajednica;
- antropomorfni i zoomorfni amuleti, koji svedoče o duhovnim ili kulturnim aspektima života stanovnika;
- nalazi ukazuju da je celokupna materija jednoslojna, što znači da su te strukture nastale i korišćene u okviru jedne faze naseljavanja.
Značaj za razumevanje Donjeg Srema
Lokalitet „Beletinci“ je važan jer:
- potvrđuje prisustvo ljudskih zajednica u praistorijskom periodu na prostoru Donjeg Srema, koji je inače poznat po brojnim arheološkim nalazištima različitih doba;
- doprinosi sagledavanju širih procesa neolitske i vinčanske kulture na teritoriji današnje Srbije i Balkana;
- obogaćuje arheološku kartu Srema kao regiona koji je bio podložan naseljavanju još u najranijim fazama čovečanske istorije.
Ukratko, arheološki lokalitet „Beletinci“ nije samo geografska tačka na mapi arheoloških nalazišta — on je dokaz da su ljudi u najranijim dobima istorije živeli, stvarali i uspostavljali svoje zajednice u Donjem Sremu, čime se doprinosi boljem razumevanju praistorije ovog dela Balkana.
Više na: https://kcpecinci.rs/virtuelni-muzej/kulturno_dobro/arheoloski-lokalitet-beletinci/